ทำไมเราถึงยังรักอาหารข้างทางแม้รู้ว่ามันอาจ "เสี่ยง" แค่ไหน?
จริงหรือที่ "อาหารข้างทาง" เป็นศัตรูของสุขภาพ?
ถ้าอบรม ฟังมาแต่เด็ก ก็คงได้ยินเสียงตบหน้าแม่พอ "อย่าไปกินข้างทาง ไม่สะอาด ท้องเสีย" นั่นสิ เลิกไปกินอาหารข้างทางแล้วซิ แต่ที่นี่สิ เป็นปัญหา ว่าทำไมเราถึงรักมันเข้าใจเพียง อาหารข้างทาง นั่นมันสัญลักษณ์ของความเป็นเด็ก ความสุขที่ง่าย ความจำที่หวาน ที่อยู่บนถนนสายเล็กๆ ระหว่างบ้านและโรงเรียน ตามหน้าวัด ในเมืองเล็กๆ ที่เรารู้จัก
และนี่แหละคำถามที่ฉันตัวเองยังหาคำตอบไม่ได้ ว่าเมื่อเราโตขึ้นมา มีความรู้เรื่องสุขอนามัยมากขึ้น รู้เรื่องสารเติมแต่งอาหาร รู้เรื่องมาตรฐานความสะอาด แล้วทำไมเราถึงยังเลือก "รเสี่ยง" ด้วยอาหารข้างทาง? ดูเหมือนว่าไม่มีเหตุผลขัดแย้ง ก็ใช่ แต่ชีวิตมันเต็มไปด้วยการหักแบบนั้นน่ะ
อาหารข้างทาง คือการเลือก ไม่ใช่การตอ
ความเป็นจริงคือ คนส่วนใหญ่รู้ดีว่าอาหารข้างทางอาจมีความเสี่ยง เขาอ่านข้อมูล ดูข่าวมา ฟังคนพูด แต่ดูเหมือนเราว่าเขา "เลือก" ที่จะไม่สนใจ เลือกที่จะเสี่ยง เลือกที่จะกิน ประเด็นไม่ได้อยู่ที่ว่ามันปลอดภัยหรือไม่ แต่อยู่ที่ว่ามันคุ้มค่าหรือไม่ ในแบบของตัวเรา
ฉันเข้าใจนะ ว่าเหตุผลเรื่องสุขภาพมันสำคัญ เพราะร่างกายเราจำเป็นต้องดูแล แต่มีอีกเหตุผลหนึ่งที่เป็นจริงอย่างเท่า ความสุข การเพลิดเพลินกับชีวิต ความรู้สึกที่ว่า "อาหารนี้ดี ลืมตัวไป" นั่นมันค่าที่วัดไม่ได้ด้วยเศษส่วน สัก กี่ แคล
ทำไมข้างทางถึงอร่อยพิเศษ?
มีคนเคยบอกฉันว่า "อาหารข้างทางอร่อยกว่าอาหารบ้าน เพราะว่าเขาใส่นำ้มันเยอะ" ว่ายังไงล่ะ นำ้มัน? ใช่ครับผม ลองคิดดู ผ้วลวหนิง ข้างบ้านคุณทำอาหารด้วยความสำนึก ความกลัวโรค ความรู้สึกผิด แต่คนข้างทางทำด้วยความรัก นั่นคือ "รัก" ในความหมายของพวกเค ที่จะให้ลูกค้าเสพติดกับอาหารของพวกเขา เลือกใช้วัตถุดิบที่ให้รสชาติ (แม้ว่าอาจไม่ถูกสุขลักษณ์ก็ตาม)
ถ้าจะบอกความจริง ฉันเชื่อว่ากระบวนการทำอาหารนั่นเองสร้างรสชาติ ไม่ใช่เพียงส่วนผสม ความหิวของเรา หลังจากเรียนจบ ความเหงา ความตื่นเต้น ความต่อสู้ในชีวิต นั่นสิ ที่ทำให้อาหารข้างทางแบบง่ายๆ กลายเป็นอร่อยสุดในโลก
เรื่องเต็งของ "สุขภาพที่สมดุล"
ความจริงที่ไม่ใครอยากพูดถึง ก็คือ ไม่มีใครที่มีสุขภาพ "สมบูรณ์" ทุกคนกำลังลดความเสี่ยง ตามความรู้และความสามารถของตัวเอง ฉันรู้ว่าการกินอาหารเป้าบาลในไลฟ์สไตล์นั้นไม่ใช่สิ่งที่ไม่มี อ่านไป 7 สิ่งที่ต้องระวังเมื่อกินอาหารข้างทางในเมืองท่องเที่ยว เพื่อสุขภาพและจากเพลต่ำสำเร็จ ตรงนั้นมีเคล็ดลับบางอย่างที่ช่วยได้จริง
แต่ว่าถ้ามองเป็นภาพใหญ่ สุขภาพไม่ได้หมายความว่า "ไม่กินข้างทาง" อย่างเด็ดขาด มันเป็นเรื่องของการ เลือกรอบรู้ ว่าจะกินบ่อยแค่ไหน กินแบบไหน ลดความเสี่ยงด้วยการสังเกตและการรู้จักคนขายอาหาร
ตัวอย่างจากชีวิตจริง
ฉันเพื่อนคนหนึ่ง แพทย์อาชีพ เขาเดินทางไปต่างประเทศบ่อย และเขามากินอาหารข้างทางเกือบทุกวัน ตอนฉันถามว่า "ไม่กลัวเหรอ" เขาตอบว่า "ตัวเลือกคือการเดินทาง ถ้ากลัวอะไรทั้งสิ้น มีความสุขจากไหน" เรียบง่ายสุด แต่มันตีความจากมุมมองที่แตกต่าง
เขาทำอย่างไรดี? สังเกต ดูที่แพร่ญา ดูจำนวนคนเข้า ดูความสด ถามคนท้องถิ่น ปฏิเสธอาหารที่ดูไม่มั่นใจ และสำคัญที่สุด เขา มีสุขภาพร่างกายที่ดี ที่สามารถรับมือได้ แม้บางครั้งจะเป็นอาหารที่ "อาจไม่ถูกมาตรฐาน"
มันเป็นการหาสมดุลระหว่างสองอย่าง
ฉันไม่ได้ขอร้องให้ใครไปกินอาหารข้างทางหากกลัว แน่นอน ความปลอดภัยเป็นเรื่องสำคัญ ห้องน้ำพวกเค ความสะอาดของภาชนะ การเก็บรักษาวัตถุดิบ นั่นสิ ที่น่ากังวล ที่สามารถทำให้ป่วย
แต่ว่าถ้าหากจะจำกัดตัวเองอย่างเข้มงวด จากการกินทุกอย่าง เพื่อลดความเสี่ยง 5% นั่นมันดูเหมือนการเลือกที่น่าสาสตร์เอง ชีวิตมันสั้นเพียงไหน และมันเต็มไปด้วยความเสี่ยงมากมายอยู่แล้ว
คำแนะนำของฉันง่ายๆ ก็คือ รู้รับ รู้เลิก รู้สังเกตกิน แต่ดูสถานที่ กินแต่ดูสภาพ กินแต่จำได้ว่าตัวเองมีสุขภาพแค่ไหน และการกินนั่นจะทำให้ชีวิตสุขหรือแค่อยากได้แบบคลั่ง
สุดท้าย ไลฟ์สไตล์คือเรื่องของการเลือก
ไลฟ์สไตล์ที่ดี ไม่ได้หมายถึง "ทำให้ร่างกายอยู่นาน" มันหมายถึง "ทำให้ชีวิตนี้มีความสุข" ใช่ สุขภาพร่างกายมีส่วน แต่อารมณ์ ความสนุก ความสัมพันธ์กับคนรอบข้าง ก็มีส่วนเท่าๆกัน
ฉันเคยเจอคนที่ 70 ปี กินอาหารข้างทาง ทั้งชีวิต ยังดีข้างบ้านเหมือนเดิม คนอื่นที่ 60 ปี กิน "ถูก" ตามหลัก แต่เจ็บป่วยตั้งแต่ 50 สิ่งที่ต่างกัน อาจมาจาก ยีนส์ การออกกำลังกาย ความเครียด ดวงชะตา ไม่ใช่แค่อาหาร
ดังนั้น แทนที่จะห้ามตัวเองจากสิ่งที่ชอบ ลองมองว่าจะ "รู้รับรู้เลิก" ได้ไหม คืออะไรน่ะ? ก็คือการกินอาหารข้างทาง แต่กินบ่อยแค่ที่ (ไม่ใช่ทุกวัน) เลือกดีๆ (ดูสถานที่ก่อน) และสมดุลกับอาหารที่สะอาดและดี (กินผัก กินผลไม้ ออกกำลังกาย) ไปพร้อมๆกัน
ชีวิตมันหลากหลาย และมันอยากให้เราทำหลากหลายด้วย ถ้าปฏิเสธทั้งหมด เราก็อาจจะสูญเสียบางสิ่งที่สำคัญในการเป็นคนมนุษย์
